Τετάρτη, 27 Φεβρουαρίου 2008

Ξέχνα, αν μπορείς!

Πολλές φορές έκανα πράματα για να πω απλά ότι τα έκανα, για να πω πως ήμουν και ‘γω εκεί. Και τώρα, Ιούνης 2005, λέω «ήμουν και ‘γώ εκεί». Στη συναυλία των Bijelo Dugme στο Βελιγράδι. Χιλιάδες κόσμου, δεν έχω ξαναδεί τόσο κόσμο μαζεμένο, να φτάνουν σαν το ποτάμι, χιλιάδες, ασταμάτητα, για να ακούσουν το πιο δημοφιλές συγκρότημα της πρώην χώρας. Μια θάλασσα ο κόσμος, να μην μπορείς να δεις που τελειώνει, λαός που παρέλυσε την πόλη από νωρίς το απόγευμα. Όλοι να είναι εκεί, να έχουν έρθει από παντού, για να δουν το θρύλο ζωντανό, άλλοι για μια τελευταία φορά, άλλοι για πρώτη και τελευταία φορά, για πάντα. Ήμουν και ‘γω εκεί, αν και δεν είμαι από κει. Ταξίδευα μια ολόκληρη μέρα, περίμενα τέσσερεις ώρες υπομονετικά, περπάτησα χωρίς παράπονο, αν και δεν ένιωθα τα πόδια μου, όλη την πόλη. Χωρίς παράπονο. Εγώ δεν ξέρω γιατί ήμουν εκεί. Τι ήταν αυτό που με παρακίνησε να πάω σε αυτή την συναυλία, στην άλλη άκρη της χερσονήσου. Δεν ξέρω γιατί ήταν και αυτοί, οι πάνω από 200.000 εκεί. Πάντα προσπαθούσα να καταλάβω αυτό το λαό, μα πάντα έχανα το δρόμο.. Εγώ δεν έχει σημασία γιατί ήμουν εκεί. Δεν είμαι παρά μια καλή γειτόνισσα, που πάντα θα έχει δανείσει λίγη ζάχαρη. Μου αρκεί αυτό. Δεν ξέρω επίσης αν έχει σημασία να καταλάβει κανείς γιατί ήταν και όλοι οι άλλοι εκεί. Κανείς όμως δεν μπορεί να αντισταθεί στις ερμηνείες.
Πιστεύω πώς ήταν αυτός ο λυγμός, τα μάτια μου που βούρκωσαν, όταν ο Μπέμπεκ τραγούδησε το τραγούδι που ποτέ μου δεν μπόρεσα να καταλάβω και να ξεχωρίσω τις λέξεις, παρά μόνο τη φράση «μπορούσε και καλύτερα». Όταν τραγουδούσε αυτό το τραγούδι και στην τεράστια οθόνη, κάπου ανάμεσα στα πλήθη έδειξε την παλιά σημαία με το κόκκινο αστέρι. Τότε, που το κόκκινο αστέρι ξεσήκωσε τον ενθουσιασμό του κόσμου και πέσαν βροχή τα χειροκροτήματα και τα σφυρίγματα. Ίσως αυτός ήταν ο λόγος που οι χιλιάδες ήταν εκεί. Γιατί οι Bijelo Dugme θυμίζουν τα χρόνια που το κόκκινο αστέρι κυμάτιζε πάνω από τις ζωές τους. Τότε που η ζωή ήταν ζωή, το καλοκαίρι σήμαινε θάλασσα και ο Απρίλης ήταν απλά ένας μήνας της άνοιξης. Τότε που ζούσαν όλοι μαζί και άκουγαν τους δίσκους τους με τους φίλους τους. Φίλους που τώρα χάθηκαν και δεν πήγαν στη συναυλία, δεν ξανάκουσαν τους Bijelo Dugme, φίλους και αδέλφια που ήταν πολύ μακριά για να φτάσουν. Τότε, αυτό το «τότε», που ακούν τα παιδιά από τους γονείς τους χρόνια τώρα και μεγαλώνουν με ιστορίες για κάποιους καιρούς που ‘τότε ήταν καλύτερα’.
Σαν είδα τους τραγουδιστές να πιάνουν το μικρόφωνο και να τραγουδάνε, ο ένας με νεύρο, άλλος με τα μάτια του να δείχνουν βουρκωμένα, ο άλλος σα να ζωγράφιζε με τα χέρια τα τραγούδια στον αέρα, πίστεψα ότι όλοι αυτοί έχουν τη δύναμη να ενώσουν τα κομμάτια πάλι, με μια μόνο τους λέξη. Ότι εκεί πάνω στη σκηνή, κάτι αρνιόταν πεισματικά να πεθάνει. Ήσυχα αναπνέει ακόμα. Δεν ξέρω αν και οι χιλιάδες ένιωσαν έτσι, όπως εγώ. Ίσως ο τυπάς που αδυνατώντας να πιστέψει αυτό που ζούσε, φώναζε «καταλαβαίνεις ρε τι ακούμε;!», ίσως η κοπελιά που έφερε τη σημαία με το κόκκινο αστέρι, να ένιωσαν όπως και εγώ. Ίσως και οι χιλιάδες να ένιωθαν όπως εγώ, γιατί ζητούσαν πεισματικά ένα και μοναδικό τραγούδι «Γιουγκοσλαβία, σήκω να σ’ακούσουν!». Δεν τους έκαναν τη χάρη να το τραγουδήσουν, ίσως γιατί ‘πάντα ήταν πολιτικά σωστοί’ και πια αυτή η χώρα δεν υπάρχει.
Ο Μπρέγκοβιτς είπε πως αυτή ήταν και η τελευταία φορά που τραγουδούσαν μαζί. Διάφοροι έγραψαν πως αυτό είναι το τέλος. Μα πραγματικά ποιο τέλος;! Αν πριν 15 χρόνια ήταν το «τέλος», τότε πώς εξηγούν αυτούς τους χιλιάδες, πώς εξηγούν αυτές τις τρεις μοναδικές συναυλίες τόσα χρόνια μετά; Όσο κι αν οι άνθρωποι εδώ προσπαθούν να ξεφύγουν, να τρέξουν μακριά, όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν να τους αλλάξουν και να τους πάρουν την ψυχή, δεν μπορούν να ξεχάσουν, ούτε να σταματήσουν να κλαίνε σαν βλέπουν το κόκκινο αστέρι, όταν ακούν τους Bijelo Dugme. Κι αυτό είναι που μένει. Κι αυτό είναι η απόλυτη αλήθεια, όσα βιβλία κι αν κάψουν, όσα βιβλία κι αν γράψουν. Και για’μένα, ίσως αυτή η αλήθεια είναι που με παρακίνησε να διασχίσω όλη τη χερσόνησο για να ακούσω, για να είμαι εκεί. Η αλήθεια που με κάνει να κλαίω, κι ας μην είμαι από εκεί, κι ας είπα πολλές φορές πως την αφήνω αυτή τη χώρα μια και καλή. Η αλήθεια που ακόμα με συνταράζει, κι ας πέρασαν τα χρόνια, κι ας μεγάλωσα. Η αλήθεια που γίνεται ελπίδα, ότι υπάρχουν ακόμα άνθρωποι να θυμούνται τη μεγαλύτερη χώρα των Βαλκανίων με αγάπη. Ελπίδα και κουράγιο για μένα να συνεχίσω, να μη σταματήσω να κάνω ό,τι κάνω, να μην σβήσω ό,τι έκανα. Δε χρειάζεται να σώσω τίποτα. Υπάρχει και αντιστέκεται. Μένει πάντα εκεί, να συνταράζει τα πλήθη, όπως οι Bijelo Dugme.

Βελιγράδι, Ιούνης 2005.

19 σχόλια:

Χορεύοντας με τους ΑΜΕΤΑΝΟΗΤΟΥΣ είπε...

Μ' έκανες και βούρκωσα μμμω την πίστην μ'.

faros είπε...

Ψηλά το κεφάλι!
Μπόρα είναι θα περάσει !
Όνειρο είναι (κακό δε λέω, κάκιστο) μα, ένα ωραίο λιόλουστο πουρνό θα ξυπνήσουμε (μαζί με μας και εκατομμύρια κόσμου) και τα πράγματα θα είναι ... αλλιώς!
Το πιστεύω το τραγούδι ...
" Σε πήρε κάποτε η Δύση , σε ξαναπαίρνει η Ανατολή !"
Δεν ξέρω σέρβικα, όμως τα λόγια σε αγγίζουν ... άσχετα με τη μετάφραση ...

Tojagal είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
ΠΑΡΤΙΖΑΝΑ είπε...

Ε ήταν πολύ συγκινητικά, ομολογουμένως στη συναυλία!Πάμε για το επόμενο Αμετανόητε!
Φάρε, είμαι σίγουρη πως εκείνη η μέρα δε θα αργήσει!

a8liothtes είπε...

Αλλοι ήταν εκεί, άλλοι δεν ήμασταν! Μακάρι να καταφέρουμε κάποια στιγμή να ζήσουμε κάτι αντίστοιχο. Μακάρι...

CRiSss είπε...

Παρτιζανα, σε προσκαλω στο στο blogoπαινιδι της 123ης σελιδας δες περισσοτερα στο blog...

Clockwork Plum είπε...

Αχ είχες έρθει για την τελευταία συναβλία τους!!!

Δεν ξέρω αν ήταν καλλίτερα με το κόκκινο αστέρι, πάντως, χειρότερα δεν ήταν.. Μετά άρχισαν τα δύσκολα όταν η χώρα άρχισε να διαλύεται πλέον... Εγώ είμουν πολύ μικρή για να έχω κάποια γνώμη.

Το τραγουδάκι ποιος το μετέφρασε; Γιατί το "rublja" δεν είναι σκλάβος αλλά νόμισμα, και σε ένα μέρος δεν λέει "glad" αλλά "opklada".

Φιλάκια :)

ΠΑΡΤΙΖΑΝΑ είπε...

Δαμάσκηνο εγω το μετέφρασα αλλά ήταν πάνω σε μια μετάφραση οπότε μόνο ό,τι είε το μάτι μου διόρθωσα!Δεν πειράζει το κάνουμε προσαρμογή για να είναι ακόμα πιο δραματικό!

Clockwork Plum είπε...

Έμαθες και Σερβικά;;

*Θαυμασμός*

Kazahn είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
Ανώνυμος είπε...

Ανατριχιαστικό!

Μαίρη είπε...

:)

regimientocinqo είπε...

A,
ώστε έκανες πράγματα για να πεις ότι τα έκανες ε;

ΠΑΡΤΙΖΑΝΑ είπε...

ε όταν ήμαν πιο μικρή, καμιά φορά!ήταν δύσκολα όμως..έτσι για να πω ότι τα καταφέρνω!

Ανώνυμος είπε...

Οι Bijelo Dugme κατάφεραν να αφήσουν εποχή στη Γιουγκοσλαβία για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος είναι πως ήταν απόλυτα συνδεδεμένοι με την νέα Γιουγκοσλαβία, όπως αυτή δημιουργήθηκε μετά το δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μια Γιουγκοσλαβία που τραβούσε το δρόμο της έξω από το καπιταλιστικό σύστημα, που οικοδομούσε μια νέα κοινωνική πραγματικότητα.Όποιες κι αν ήταν οι διαφορές της με το υπόλοιπο κομμουνιστικό κίνημα, αυτό το πνεύμα το επαναστατικό, ως συνείδηση και αντίληψη είχε περάσει και στην τέχνη, στον τρόπο ζωής και αντίληψης των ανθρώπων. Αυτό το πνεύμα οι Bijelo Dugme θέλησαν να το εκφράσουν και γι' αυτό ακριβώς το λόγο ο κόσμος τους θεωρούσε κομματικό συγκρότημα χωρίς ποτέ οι ίδιοι να επιδιώκουν μια ταύτιση με το κόμμα ή μια κάλυψη από αυτό. Ο δεύτερος λόγος της επιτυχίας τους ήταν η σύνδεσή τους με τη λαΪκή παράδοση. Στα τραγούδια τους βρίσκεις το ροκ συνδεδεμένο με τη βαλκανική και ειδικότερα τη Γιουγκοσλάβικη λαϊκή παράδοση ενώ στα πολιτικά τους τραγούδια συναντάς παρτιζάνικους ήχους.
Υπάρχει κι ένας τρίτος λόγος που ήθελα να τον ξεχωρίσω από τους άλλους δύο. Οι Bijelo Dugme ήταν Γιουγκοσλάβικο συγκρότημα ανεξάρτητα από την καταγωγή των μελών τους. ΉΤαν η συνείδηση αυτού που πραγματικά ήθελαν οι λαϊκές μάζες των δημοκρατιών και των αυτόνομων περιοχών της Γιουγκοσλαβίας το οποίο δεν συμβάδιζε με τις επιδιώξεις των εθνικών γραφειοκρατικών ομάδων στο πλαίσιο της Saveza Komunista Jugoslavije, οι οποίες στη συνέχεια πρωταγωνίστηκαν στην καπιταλιστική παλινόρθωση και στον εθνικό- εθνικιστικό διαχωρισμό. Μόνο που οι μάζες δεν είχαν πολιτική έκφραση, πολιτικό ηγέτη για να εκφραστούν.
Η κορυφαία πολιτική και μουσική στιγμή των Bijelo Dugme, η μεγάλη πολιτική και πολιτιστική τους παρέμβαση στη Γιουγκοσλαβία ήταν ο δίσκος του '86 «Pljuni i Zapenaj moja Jugoslavijo», με εισαγωγή το αντάρτικο «Γκεμίζεται η καταπίεση» (δύναμη εξουσιστική)
«Φτύσε και τραγούδα Γιουγκοσλαβία μου. Μάνα και μητριά. Τύχη και ατυχιά μου. Καρδιά μου, σπίτι μου παλιό, γλυκό κυδώνι στο ερμάρι, νύφη μου, ομορφιά μου, φτωχή μου βασίλισα...».

Μην απορείται, επομένως, γιατί ακόμη και σήμερα οι Bijelo Dugme έχουν τόση μεγάλη δύναμη και αποδοχή. Η δύναμη της καταπίεσης κάποτε έπεσε αλλά δεν ηττήθηκε οριστικά. Παλινορθώθηκε. Και το όνειρο ενός ολόκληρου λαού γυρίζει από 'δω κι απο 'κει, ρακένδυτο αλλά ζωντανό. Κρυφοκοιτάει από τις γρύλιες των παραθύρων, φεύγει κλεφτά από τις άκρες των ματιών, αναπολεί και ψάχνει διέξοδο. Μα πάνω απ' όλα φτύνει και τραγουδάει. Κι όποτε μπορεί το κάνει μεγαλόφωνα, όπως στη συναυλία ποπυ περιγράφει η Παρτιζάνα.
Οι Bijelo Dugme είναι η τιμωρία στις συνεδιδήσεις των απλών ανθρώπων, όλων εκείνων που κατάντησαν την Γιουγκοσλαβία και τους λαούς της όπως είναι σήμερα.
Γ. Π.

Dumuro είπε...

See Here or Here

ΠΑΡΤΙΖΑΝΑ είπε...

σχεδόν συμφωνώ ανώνυμε!αν κάτι μου έκανε τρομερή εντύπωση, και είναι χαρακτηριστικό πιστεύω, ήταν αυτή η υστερία που τους έπιασε και θέλαν να ακούσουν το Φτύσε και τραγούδα, Γιουγκοσλαβία μου!Μόνο αυτό ζητόυσαν!το αίμα νερό δε γίνεται...

hangeng είπε...

These bracelets have been designed to provide thomas sabo onlineshop
you with the largest possible quantity of ohrringe creolen benefits in a variety of different areas. They have been designed in a variety of different styles, thomas sabo online shop deutschland
using different metals so that your personal thomas sabo uhr
tastes and budgets can be accommodated. angebote thomas sabo armketten
The bracelets are available in different schmuck thomas sabo
sizes and are adjustable so that no matter thomas sabo shop what size your wrist is there will be a bracelet that will sabo charms
fit you and provide your body with all the benefits that are offered to you. thomas sabo schmuck
The core of the bracelets is constructed from thomas sabo glaube liebe hoffnung
flexible steel that is reported to have under gone a secret process that leads to its ionization.

aftercrisis είπε...

Στο Σεράγεβο, πρίν και μετά τον πόλεμο:
Bijelo Dugme - Jer Κad ostariš
Ο αγώνας με τον χρόνο, «που όλους θα μας νικήσει»
http://aftercrisisblog.blogspot.gr/2013/11/bijelo-dugme-jer-ad-ostaris.html